Waarom dragen moslimvrouwen de hijab?
Moslimvrouwen dragen de hijab vooral omdat ze hem zien als een gebod van God. De Koran zegt gelovige vrouwen dat ze hun hoofddoek over hun borst moeten laten vallen (24:31), en alle vier de soennitische rechtsscholen vinden dat een volwassen vrouw haar haar moet bedekken ten overstaan van mannen buiten haar naaste familie. Voor wie hem uit overtuiging draagt, is het een daad van aanbidding.
Door Harezmi · Gepubliceerd 1 november 2026 · Beoordeeld door Yusuf Aslan, BA in islamitische theologie
Wat betekent „hijab”?
In het dagelijks taalgebruik betekent hijab de hoofddoek die veel moslima's dragen, samen met wijde kleding die het lichaam bedekt. In het Arabisch betekent het woord scherm of barrière, en zo gebruikt de Koran het zelf (bijvoorbeeld in 33:53). Het eigen woord van de Koran voor een hoofdbedekking is khimar.
Verschillende kledingstukken worden vaak door elkaar gehaald:
- Hijab / hoofddoek: bedekt haar, oren en hals; het gezicht blijft onbedekt.
- Nikab: een sluier die het gezicht bedekt en de ogen zichtbaar laat.
- Boerka: een kledingstuk dat het hele lichaam bedekt, met een gaasje voor de ogen, vooral gedragen in delen van Afghanistan en Pakistan.
- Tsjador: een lange mantel die met de hand dicht wordt gehouden, traditioneel in Iran.
Haar en lichaam bedekken is wat de klassieke scholen van het islamitisch recht eensgezind als een religieuze plicht beschouwen. De andere kledingstukken zijn lokale stijlen, of weerspiegelen de opvatting, die in sommige scholen leeft, dat ook het gezicht bedekt moet worden.
Wat de Koran zegt
Twee passages zijn van centraal belang. De eerste richt zich tot gelovige mannen voordat ze vrouwen aanspreekt:
قُل لِّلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا۟ مِنْ أَبْصَٰرِهِمْ وَيَحْفَظُوا۟ فُرُوجَهُمْ ۚ ذَٰلِكَ أَزْكَىٰ لَهُمْ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ خَبِيرٌۢ بِمَا يَصْنَعُونَ
“Zeg tegen de gelovige mannen dat ze hun blik moeten neerslaan en hun kuisheid moeten bewaren. Dat is zuiverder voor hen. God is goed op de hoogte van wat ze doen.”
Koran 24:30 (An-Noor)
Het volgende vers geeft de parallelle opdracht aan vrouwen en voegt de hoofdbedekking toe:
وَقُل لِّلْمُؤْمِنَٰتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَٰرِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا ۖ وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَىٰ جُيُوبِهِنَّ ۖ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ ءَابَآئِهِنَّ أَوْ ءَابَآءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَآئِهِنَّ أَوْ أَبْنَآءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَٰنِهِنَّ أَوْ بَنِىٓ إِخْوَٰنِهِنَّ أَوْ بَنِىٓ أَخَوَٰتِهِنَّ أَوْ نِسَآئِهِنَّ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَٰنُهُنَّ أَوِ ٱلتَّٰبِعِينَ غَيْرِ أُو۟لِى ٱلْإِرْبَةِ مِنَ ٱلرِّجَالِ أَوِ ٱلطِّفْلِ ٱلَّذِينَ لَمْ يَظْهَرُوا۟ عَلَىٰ عَوْرَٰتِ ٱلنِّسَآءِ ۖ وَلَا يَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ مَا يُخْفِينَ مِن زِينَتِهِنَّ ۚ وَتُوبُوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَ ٱلْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ
“En zeg tegen de gelovige vrouwen dat ze hun blik moeten neerslaan en hun kuisheid moeten bewaren, hun sieraden niet moeten tonen behalve wat er gewoonlijk van zichtbaar is, en hun hoofddoeken over hun borst moeten laten vallen …”
Koran 24:31 (An-Noor)
Het vers gaat verder met een opsomming van de naaste verwanten voor wie een vrouw zich niet hoeft te bedekken, zoals haar man, vader, zonen en broers. Een tweede passage spreekt over het bovengewaad dat in het openbaar wordt gedragen:
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِىُّ قُل لِّأَزْوَٰجِكَ وَبَنَاتِكَ وَنِسَآءِ ٱلْمُؤْمِنِينَ يُدْنِينَ عَلَيْهِنَّ مِن جَلَٰبِيبِهِنَّ ۚ ذَٰلِكَ أَدْنَىٰٓ أَن يُعْرَفْنَ فَلَا يُؤْذَيْنَ ۗ وَكَانَ ٱللَّهُ غَفُورًۭا رَّحِيمًۭا
“O Profeet, zeg tegen je echtgenotes, je dochters en de gelovige vrouwen dat ze hun mantels dicht om zich heen moeten trekken. Dan is het waarschijnlijker dat ze herkend worden en niet lastiggevallen. God is Vergevensgezind, Barmhartig.”
Koran 33:59 (Al-Ahzaab)
Hoe de eerste generatie deze verzen begreep, is vastgelegd in de hadithverzamelingen. Aisha, de echtgenote van de Profeet Muhammad ﷺ, beschreef hoe de eerste vrouwelijke emigranten (al-muhajirat) reageerden toen 24:31 werd geopenbaard: ze scheurden hun lendendoeken en bedekten hun hoofd ermee (Sahih al-Boechari 4758).
Waarom moslimvrouwen hem dragen
1. Gehoorzaamheid aan God
De eerste reden is de eenvoudigste: moslims zien de Koran als Gods woord en de hoofdbedekking als iets wat Hij aan gelovige vrouwen heeft gevraagd. Net als het gebed of het vasten doet men het voor God, niet voor de goedkeuring van anderen.
2. Bescheidenheid, voor mannen en vrouwen
Bescheidenheid is in de islam geen regel die alleen voor vrouwen geldt. De Koran spreekt eerst de mannen aan (24:30), en het islamitisch recht stelt ook voor mannen een minimale bedekking vast en verbiedt hun om te staren. De hijab is een onderdeel van een bredere ethiek waarin een mens wordt gewaardeerd om zijn karakter en niet om zijn uiterlijk.
3. Waardigheid en identiteit
Veel vrouwen die de hijab dragen, beschrijven hem als bron van waardigheid: zij bepalen zelf wat ze van zichzelf laten zien en aan wie. In westerse landen is het bovendien een zichtbaar teken van geloof, en daarom wordt het zo vaak onderwerp van publiek debat.
Waar geleerden verschillen
De vier soennitische rechtsscholen (hanafitisch, malikitisch, sjafiitisch en hanbalitisch), evenals sjiitische rechtsgeleerden, zijn het erover eens dat een volwassen moslimvrouw haar haar en lichaam moet bedekken ten overstaan van mannen die geen naaste verwanten zijn. Over enkele details verschillen ze:
- Het gezicht. In de hanafitische en malikitische school horen het gezicht en de handen niet bij wat bedekt moet worden, hoewel veel latere hanafitische en sommige malikitische geleerden vrouwen opdroegen het gezicht te bedekken waar het verleiding zou kunnen wekken. De gezaghebbende standpunten van de latere sjafiitische en hanbalitische school eisen dat het gezicht bedekt wordt ten overstaan van vreemde mannen; andere geleerden in die scholen eisten dat niet. Daarom dragen sommige moslima's de nikab en de meeste niet.
- De voeten en onderarmen. Sommige hanafitische geleerden stonden toe dat de voeten onbedekt bleven; elders zijn er soortgelijke kleine verschillen.
- Een moderne minderheidsopvatting. Een klein aantal hedendaagse auteurs betoogt dat de hoofdbedekking aanbevolen is in plaats van verplicht, en leest 24:31 als een oproep tot bescheidenheid in het algemeen. Deze opvatting wijkt af van de eensgezindheid van de klassieke scholen en wordt niet gedeeld door de gangbare islamitische geleerdheid.
Is het gedwongen?
Het helpt om drie dingen uit elkaar te houden: wat de islam leert, wat overheden afdwingen en wat families en gemeenschappen verwachten.
Wat de islam leert. De hijab is een religieuze plicht waarvoor een vrouw verantwoording aan God verschuldigd is. Een daad van aanbidding heeft waarde wanneer ze oprecht wordt verricht, en de Koran zegt duidelijk dat geloof zelf niet afgedwongen kan worden:
لَآ إِكْرَاهَ فِى ٱلدِّينِ ۖ قَد تَّبَيَّنَ ٱلرُّشْدُ مِنَ ٱلْغَىِّ ۚ فَمَن يَكْفُرْ بِٱلطَّٰغُوتِ وَيُؤْمِنۢ بِٱللَّهِ فَقَدِ ٱسْتَمْسَكَ بِٱلْعُرْوَةِ ٱلْوُثْقَىٰ لَا ٱنفِصَامَ لَهَا ۗ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ
“Er is geen dwang in de godsdienst. De juiste weg is duidelijk te onderscheiden van de dwaling.”
Koran 2:256 (Al-Baqara)
Wat overheden doen. De meeste landen met een moslimmeerderheid verplichten vrouwen niet bij wet om zich te bedekken. Enkele wel: Iran heeft het sinds het begin van de jaren 1980 verplicht gesteld, en de Taliban-regering van Afghanistan eist dat vrouwen in het openbaar hun gezicht bedekken. Andere staten gingen de tegenovergestelde kant op: Türkiye verbood de hoofddoek tientallen jaren op universiteiten en in het ambtenarenapparaat voordat die verboden in de jaren 2010 werden opgeheven, en Frankrijk verbood in 2004 opvallende religieuze symbolen, waaronder de hoofddoek, op openbare basis- en middelbare scholen en in 2010 gezichtsbedekking in het openbaar.
Ook de opvattingen van moslims zelf verschillen. In een Pew-enquête uit 2013 zei ongeveer negen op de tien moslims in Turkije (90%) en Tunesië (89%) dat een vrouw het recht moet hebben om zelf te beslissen of ze een sluier draagt, terwijl in Egypte (46%) en Afghanistan (30%) minder dan de helft het daarmee eens was.
Families en gemeenschappen. Sommige vrouwen krijgen te maken met druk, hetzij om hem te dragen, hetzij om hem af te doen. Dwang of hardheid in beide richtingen gaat in tegen het islamitische onderricht om met wijsheid en vriendelijkheid tot het goede op te roepen. In een enquête uit 2018 onder Amerikaanse moslims was de meest genoemde reden van vrouwen om zich te bedekken vroomheid of het behagen van God (54%); slechts 1% zei dat iemand anders het van hen eiste.
Hoofdbedekking in het jodendom en het christendom
Het hoofd bedekken is niet uniek voor de islam. In de Hebreeuwse Bijbel bedekt Rebekka zich met een sluier wanneer ze Isaak voor het eerst ontmoet (Genesis 24:65), en veel gehuwde orthodox-joodse vrouwen bedekken vandaag hun haar. In het Nieuwe Testament schrijft Paulus:
„Want indien een vrouw zich niet bedekt, laat zij zich dan ook het haar afsnijden; maar indien het voor een vrouw een schande is zich het haar te laten afsnijden of af te scheren, laat zij zich dan bedekken.”
1 Korintiërs 11:6 (vertaald uit de King James Version)
De christelijke kunst heeft Maria, de moeder van Jezus, bijna altijd met bedekt hoofd afgebeeld, en veel katholieke en orthodoxe nonnen dragen nog steeds een sluier. Moslims zien de hijab als de voortzetting van een vorm van bescheidenheid die ook eerdere gelovige vrouwen in acht namen.
Veelgestelde vragen
Noemt de Koran de hijab?
Ja. 24:31 zegt gelovige vrouwen dat ze hun hoofddoek (khimar) over hun borst moeten laten vallen, en 33:59 dat ze hun mantels dicht om zich heen moeten trekken. In de Koran betekent het woord hijab zelf scherm (33:53).
Moeten moslimvrouwen hun gezicht bedekken?
Geleerden verschillen. De hanafitische en malikitische school rekenen het gezicht niet tot wat bedekt moet worden, terwijl de gezaghebbende standpunten van de latere sjafiitische en hanbalitische school eisen dat het bedekt wordt. De meeste moslima's die zich bedekken laten het gezicht onbedekt.
Dragen moslimvrouwen de hijab thuis?
Niet ten overstaan van hun man of naaste mannelijke verwanten, zoals vader, broers en zonen, en ook niet ten overstaan van andere vrouwen; de Koran (24:31) noemt deze uitzonderingen. Ze bedekken zich als vreemde mannen, zoals gasten, aanwezig zijn.
Op welke leeftijd beginnen moslimmeisjes de hijab te dragen?
Het islamitisch recht maakt het vanaf de puberteit een plicht. Veel meisjes beginnen eerder of later, op eigen keuze en die van hun familie.
Gerelateerde vragen
Bronnen
- De Koran, 2:256, 24:30–31, 33:53, 33:59.
- Sahih al-Boechari, Boek van de Tafsir, hadith 4758 (Aisha over de openbaring van 24:31).
- De Bijbel, King James Version: Genesis 24:65; 1 Korintiërs 11:6.
- Pew Research Center, „The World's Muslims: Religion, Politics and Society”, hoofdstuk 4: Women in Society, 30 april 2013.
- Institute for Social Policy and Understanding (ISPU), „Six Facts Key to Understanding American Muslim Women”, 1 maart 2021 (American Muslim Poll 2018).
Koranvertalingen zijn de eigen weergaven van Harezmi van de betekenis van het Arabisch. Bijbelcitaten zijn vertaald uit de King James Version (publiek domein). Arabische tekst van de Koran: Tanzil-project (tanzil.net).
Dit artikel is een vertaling van het Engelse origineel: Why do Muslim women wear the hijab?